همه چیز در مورد بیماری گلوکوم یا آب سیاه

پیشگیری ودرمان آب سیاه چشم

گلوکوم دیدنی نیست

آب سیاه یا گلوکوم گروهی از اختلالات چشمی هستند که علت های متفاوت دارند. این بیماری می تواند به بینایی چشم آسیب بزند که غیرقابل بر گشت است و درصورت عدم معالجه،سبب کوری می شود.گلوکوم را بعنوان دزد بینایی می شناسند زیرا بدون علائم است و شخص متوجه ابتلا به این بیماری نمی شود. علت بروز آن افزایش شدید فشار زلالیه یا همان ماده ی درون چشم است. بطور کلی اشکال در خروج این مایع از منافذ بسیار  کوچکی پیرامون عنبیه (دایره رنگی چشم) است. در برخی موارد بطور مادرزادی منافذ تنگ هستند. در موارد دیگر جلوآمدن عنبیه یا مسدود شدن این منافذ با رنگدانه هنای عنبیه یا یاخته های خون پس از خونریزی داخل چشم مسیر تخلیه ی مایع داخل چشم تقریبا مسدود می شود.

بیماری آب سیاه
بیماری آب سیاه

انواع گلوکوم

گلوکوما زاویه باز

حدود ۹۰ درصد موارد ابتلا به گلوکوم در آمریکاست. نشانه و علائم ناگهانی و حاد ندارد و بدون درد است. تنها علائم به تدریج پیشرونده در آن، کاهش میدان بینایی و تغییرات عصب بینایی است.

گلوکوما زاویه بسته

کمتر از ۱۰ در صد موارد گلوکوم در آمریکا، اما بیش از نیمی از موارد ابتلا به گلوکوم زاویه بسته در کشورهای دیگر به ویژه کشورهای آسیایی است. حدود ۱۰ درصد از بیماران زاویه بسته با حملات و بحران حاد از جمله درد ناگهانی چشم، دیدن هاله در اطراف چراغ ها، قرمزی چشم، فشار داخل چشم بسیار بالا (بیش از ۳۰ میلی متر جیوه)، تهوع و استفراغ، کاهش ناگهانی دید و گشاد شدن مردمک همراه است. همچنین در برخی موارد مردمک بیضی شکل دیده می شود. گلوکوما زاویه بسته، یک موقعیت اورژانسی است.

وقتی علائم زیر در فردی وجود داشته باشد، احتمال وجود بیماری آب سیاه مزمن چشم بیشتر خواهد شد. علائمی چون تغییر مداوم نمره دسی عینک، سردرد خفیف یا اختلالات مبهم بینایی یا عدم توانایی در تطبیق بینایی از روشنایی به تاریکی.

مراحل اولیه بیماری

  •  ازدست رفتن دید محیطی در نواحی کوجک از میدان دید
  • تاری دید در یک طرف در سمت بینی میدان دید

مراحل پیشرفته بیماری

  • بزرگ تر شدن نواحی از دست رفتن دید، معمولا در هردو چشم
  • سفت شدن کره ی چشم
  • وجود نقاط کور در میدان دید
  • نامناسب بودن دید در شب
علت های ابتلا به بیماری
علت های ابتلا به بیماری

علت های ابتلا به گلوکوم

  • تغذیه و رژیم های غذایی نامناسب
  • نژاد و جنس
  • عوامل ژنتیک و سابقه خانوادگی آب سیاه حاد یا مزمن چشم
  • سن بالای ۶۰ سال
  • دیابت
  • بسیاری از داروها نیز فشار داخل چشم را بالا می برند و موجب بدتر شدن بیماری می شوند مانند قرص های شسرماخوردگ و آلرژی، آنی هیستامین ها، آرامبخش ها، داروهای کورتیکواستروئیدی و برخی داروهای معده و روده.
  • افراد مبتلا به آپنه ی خواب (اختلال تنفس در خواب) بسیار مستعد آب سیاه هستند.

 پیشگیری

تمامی افراد باید از چشم پزشک خود بخواهند تا در هربار معاینه چشم، فشار چشم را نیز اندازه بگیرد.

پس از ۴۰ سالگی باید حداقل سالی یکبار معاینه چشم انجام شود.

در صورت بروز هرگونه تغییر در بینایی باید به چشم پزشک مراجعه شود.

یوگا بعنوان ورزشی که گفته می شود بدن را با ذهن و تنفس هماهنگ می کند، طرفد ارانی دارد؛ اما نتایج یک مطالعه جدید نشان می دهد که برخی حرکات آن موجب افزایش فشار چشم می شود و برای مبتلایان به آب سیاه خطرنا است.

تغذیه مناسب افراد مبتلا به آب سیاه چشم

افزایش فشار داخل چشم یا گلوکوم

تاکنون هیچ گونه رژیم غذایی خاصی که تاثیر ویژه ای در پیشگیری، درمان وکنترل این بیماری داشته باشد، توصیه نشده است. اعتقاد عموم براین است که درصورت بروز تخریب عصب ناشی از افزایش فشار داخل چشم، بینایی کتمل حاصل نخواهد نشد. به هرحال به نظر می رسد موارد اختصاصی توصیه های بیولوژیکی وغذایی برای کنترل بیماری و حفظ باقیمانده قدرت بینایی موثر باشد.

تغذیه چشم ما چیست؟

رژیم غذایی این گونه بیماران، باید غذاهای خام غنی از ویتامین  C نظیر میوه ها و سبزی های تازه ی فصل باشد. از نوشیدن محرکاتی نظیر قهوه و چای باید خودداری کرد. قهوه محرک تنگی عروق، افزایش فشار خون و افزایش جریان خون در چشم است. برای پرهیز از جذب فراتر از حد مورد نیاز آب اعم از آب میوه، آب یا شیر در هرمرتبه به مقدار کم جرعه جرعه بنوشید. وبین هر نوشیدنی یک ساعت فاصله بگذارید.

گلوکوم به عنوان یک بیماری عصبی تلقی می شود؛ بنابراین باید از استرس های احساسی و واکنش های ناگهانی خودداری کرد.

نقش ویتامین  c در سلامت چشم
نقش ویتامین c در سلامت چشم

آب سیاه

فراموش نکنید که در افراد مبتلا به آب سیاه، حساسیت های غذایی، فشار داخل چشمی را افزایش می دهندو خوردن کافئین نیز با همین مکانیسم، تشدید آب سیاه را به همراه خواهد داشت. از این رو، نوشیدن مایعات کافئین دار مانند قهوه، چای، نوشابه های گازدار و شکلات یک عادت غذایی تشدید کننده ی این مشکل چشمی به حساب می آید. به علاوه مقادیر بیش از حد پروتئین و اسیدهای چرب ترانس در روغن های هیدروژنه با افزایش خطر بیماری آب سیاه همراه هستند؛ بنابراین خوردن بیش از اندازه گوشت قرمز، ماهی، مرغ و تخم مرغ برای این عزیزان توصیه نمی شود. اما دریافت مواد غذایی که منابع ویتامین c و ماده معدنی روی هستند با کاهش فشار داخل چشم به بهبود این عارضه کمک فراوانی خواهد کرد.

جالب است بدانید، بررسی ها نشان داده اند دریافت فلاونوییدی به نام روتین که در مرکبات یافت می شود البته با اندازه ۲۰ میلی گرم و سه بار در روز، ۱۵ درصد فشار داخل چشمی را می کاهد.

رنگدانه های گیاهی

لوتئین و گزانتین رنگدانه های گیاهی زرد رنگ با خاصیت آنتی اکسیدانی هستند. مطالعات نشان داده، این دو رنگدانه ممکن است در کاهش خطر ابتلا به آب مروارید موثر باشند، اما ارتباط تنگاتنگی میان این دو ترکیب وجو دارد. این دو رنگدانه را میتوان در سبزیجات و میوه جات تازه اما زرد و نارنجی رنگ نظیر ذرت یافت. درضمن فراموش نکنید که سبزیجات پخته مقادیر بیشتری لوتئین را در اختیار بدن قرار می دهند زیرا حرارت دادن سبزی سبب شکسته شدن دیواره سلول ها و آزاد شدن این ترکیب و برخورداری از آثار مفید آن می شود.   

تغذیه مناسب

همه می گویند هویج بخورید برای چشم مفید است اما کسی نمی گوید که خوردن جگر، تخم مرغ، کره و شیر موجب تقویت بینایی می شوند.

چرا چنین تصوری وجود دارد؟ شاید به این دلیل که هویج بعنوان منبع پیش ساز این ویتامین شهرت یافته است. در کنار منابع غذایی ویتامین A مواد غذایی دیگری نیز اهمیت دارند که نه تنها ویتامین A فراوانی داشته بلکه منبع مواد مغذی دیگر نیز هستند که مانع از بروز هرگونه اختلال چشمی می شوند.

نقش ویتامین A در سلامت چشم

وجود ویتامین A از عوامل تعیین کننده سلامت چشم محسوب می شود. ویتامینی که طبق آمارهای سازمان جهانی بهداشت، سالانه هزاران کودک زیر ۵ سال در اثر کمبودش کور می شوند. افرادی که گروه های چهارگانه غذایی را در برنامه غذایی شان جای داد ه اند معمولا نیازهای بدن شان تامین شده و دچار کمبود نمی شوند. حال اگر در شرایطی این کمبود ایجاد شد باید جایگزی هایی استفاده شود، چرا که قرنیه چشم سرشار از ویتامین است، می تواند در بروز بیماری هایی چون شب کوری یا حفاظت در برابر بیماری آب مروارید نقش به سزایی ایفا کند. اما این بدان معنا نیست که همه افراد به یک اندازه نیازمند ویتامین A هستند، زیرا میزان مورد نیاز روزانه ایثن ماده مغذی بر اساس سن، جنس و شرایط فیزیولوژیکی (بارداری و شیردهی) تغییر می کند تا جایی که حتی نیاز روزانه به این ویتامین در مردان به بیشترین مقدار خود می رسد.

نقش ویتامین A در سلامت چشم

نقش ویتامین A در سلامت چشم

ویتامین  A به شکل کامل فقط در غذاهایی با منشا حیوانی مثل جگر، قلوه، زرده تخم مرغ و کره وجود دارد و پیش سازش یعنی بتاکاروتن بطور عمده در میوه های رنگی و سبزیجات سبز وزرد نظیراسفناج، کاهو، هویج، کدو حلوایی، زردآلو،آلو، طالبی، موز، انگور، خربزه، خرمالو و مرکبات یافت می شود. همچنین مطالعات نشان داده اند  که مقادیر بالای ویتامین C می تواند باعث کاهش خطر لبتلا به کاتارات می شود و با کاهش فشار چشم از بروز بیماری گلوکوم (آب سیاه) جلوگیری کرده و یا بیماری را در مبتلایان تسکین دهد. افراد نه تنها قادر به ساخت این ویتامین نیستند حتی نمی توانند آن را برای مدت طولانی ذخیره کنند.

افراد سیگاری و مبتلایان به دیابت، باید مقادیر بیشتری از منابع غذایی این ویتامین را مصرف کنند. از این رو عادت به خوردن منابع غذایی آن نظیر مرکبات، فلفل دلمه ای، کیوی، گوجه فرنگی، توت فرنگی، سیب زمینی و سبزیجات برگ سبز به خصوص به این افراد توصیه می شود.  

منبع : مجله نیک و نو